Beleidsplan Werkgroep Pastoraat

Beleidsplan Werkgroep Pastoraat 2011-2015
Uitgangspunten voor het pastoraal beleid

Pastoraat is kortweg gezegd omzien naar elkaar. Pastoraat is onderdeel van de geloofsgemeenschap (elk gemeentelid is pastor en pastorant) en levert daar een bijdrage aan.

Pastoraat vindt haar oorsprong in de Bijbel: Jezus ontfermt zich over de mensen en de gemeente wordt gezien als een lichaam met delen die niet zonder elkaar kunnen en op elkaar zijn aangewezen. Pastoraat staat niet op zichzelf maar dient ingebed te zijn in de kerkenraad en de gemeente.

Pastoraat wordt grofweg onderverdeeld in:
-Omzien naar elkaar, binnen en buiten de kerkelijke gemeenschap.
Het grootste deel van het pastorale werk speelt zich binnen de gemeente af (zgn. gemeentepastoraat).
Het is belangrijk een goed evenwicht te vinden tussen gemeentepastoraat en pastoraat aan mensen aan de rand en buiten de kerk.
-Het bevorderen van het gesprek over geloofs- en zingevingsvragen.

Dit vertaalt zich in de volgende kernbegrippen:
-omzien naar elkaar
-gemeenteopbouw
-ontmoeting
-open en gastvrij gemeente zijn

In dit beleidsplan staat beschreven wie we zijn, wat we willen en wat daarvoor nodig is.
Na goedkeuring door de kerkenraad wordt een stappenplan voor de te ontwikkelen activiteiten gemaakt.

Een aantal nieuw op te zetten activiteiten zijn bedoeld voor mensen aan de rand van en buiten de kerk. Dit zijn missionaire activiteiten. Wij adviseren een missionaire werkgroep, die zich op deze groep mensen richt. Het spreekt vanzelf dat missionaire activiteiten raken aan pastorale activiteiten.

Wie zijn wij?
Wij zijn de Werkgroep Pastoraat. Wij willen vormgeven aan een levende en inspirerende geloofsgemeenschap, waarin mensen kunnen groeien in hun geloof en waar tijd en ruimte is om elkaar te ontmoeten in het geloof dat God hierin aanwezig is.

Waarom een beleidsplan?
Naar aanleiding van het visie rapport 2009 ‘Geschreven in Zijn hand, gegrift in de wereld’ heeft de kerkenraad de werkgroep Pastoraat de opdracht gegeven een beleidsplan te maken in de geest van het geschrevene in het visie rapport en de kern daarvan te vertalen naar het eigen aandachtsgebied.
De kern kan als volgt worden samengevat:
‘De Protestantse Gemeente Angerlo/Doesburg wil een ongedeelde, open, gastvrije en vierende geloofsgemeenschap zijn, waar mensen met elkaar vreugde beleven aan de Goddelijke inspiratie, gemeenschappelijke zingeving en maatschappelijke actie’.

Wat betekent pastoraat in onze gemeente?
Pastoraat kan omschreven worden als ‘omzien naar elkaar’, vanuit het verband van de kerkelijke gemeente. Het staat niet op zichzelf, maar is ingebed in de gemeente en de kerkenraad.

In de eerste plaats is pastoraat een ontmoeting. Letterlijk: ont-moeting. Bij pastoraat gaat het om relaties. Het is de warme, menselijke belangstelling die een mens kan aanraken in een kille, individualistische wereld.
Er zijn verschillende wegen die tot het doel leiden. Hierdoor is het pastoraat steeds aan verandering onderhevig. Het Samenwerkingsorgaan voor het Pastoraat van de PKN koos voor de volgende omschrijving: Pastoraat is dienst aan mensen met het oog op de zingeving van hun leven in het perspectief van het Rijk Gods. Pastoraat is dus dienstverlening aan mensen in de context waarin zij leven en werken.
Het grootste deel van het pastoraat speelt zich binnen de gemeente af: het zgn. gemeentepastoraat.
De uitdaging is om een goed evenwicht te vinden tussen gemeentepastoraat en pastoraat aan mensen buiten de kerk.

Het doel van het pastoraat:
Elkaar, de ander zien, ontmoeten en helpen, binnen en buiten de gemeente, en werken aan gemeenteopbouw.
Dit gebeurt op verschillende manieren. Het is een bijdrage aan de gemeenteopbouw als geloofsgemeenschap, waarin men elkaar kent en waarin gemeenteleden ervaren dat zij gekend zijn en erkend worden als leden van de gemeente.

Soorten pastoraat:
Gemeenteleden zijn heel verschillend en hun behoeften zijn gevarieerd.

Daarom zijn er verschillende soorten pastoraat:

Individueel pastoraat
Deze vorm van pastoraat richt zich op mensen persoonlijk. Hierbij gaat het om contacten waarin mensen zich in vertrouwen kunnen uitspreken. Het gaat om ontmoeting en de ervaring dat zij persoonlijk gekend worden. Zij worden ‘vergezeld’. Dit wordt nu vormgegeven door de predikant, de ouderlingen, de ouderenbezoek(st)ers en in het ‘1- op - 1 pastoraat’ bij de jeugd.
De ontmoeting kan plaats vinden in het geplande pastorale bezoekwerk door ouderlingen, predikanten en bezoekwerkers, tijdens ‘toevallige’ ontmoetingen en tijdens speciale situaties. Dit kan crisispastoraat zijn (bijv. na ingrijpende levenservaringen) gevolgd door voortgaand pastoraat.

Groepspastoraat
In het groepspastoraat gaat men er vanuit dat een mens pas mens wordt in relatie tot de anderen, in gemeenschap. Het vindt plaats in kleine groepen, die hun basis vinden in de gemeenschap waardoor men zich gedragen en met elkaar verbonden weet. In dit pastoraat wordt tegemoet gekomen aan de menselijke behoefte om gekend en gezien te worden – noden en verlangens, maar ook gaven en mogelijkheden. In groepen kan men vragen en ervaringen met elkaar delen, elkaar helpen en bijstaan.

Voorbeelden van groepspastoraat zijn:
- buurtsamenkomsten
- deelkringen rondom bepaalde levenservaringen of situaties zoals alleengaanden, rouwenden,
gehuwden, enz.
- deelkringen rondom het delen van persoonlijke geloofsbeleving, Bijbelstudie, boekbesprekingen,
geloofsthema’s.
Groepen die voor langere tijd bij elkaar komen verkrijgen vaak meer diepgang in het gesprek.
 
Jeugdpastoraat
Het jeugdpastoraat krijgt historisch gezien het meest vorm in het JéPé (Jongeren Pastoraat). De doelgroep is kinderen en jongeren van 11-18 jaar. Er worden laagdrempelige activiteiten georganiseerd met als doel contact te leggen met binnen- en buitenkerkelijke jongeren, ruimte voor 1:1 gesprekken. De jeugdraad ontwikkeld momenteel haar eigen beleids- en actieplan waarbinnen jongerenpastoraat in de activiteiten en als vaardigheid van de leiding verder word uitgewerkt.

Ouderenpastoraat
Dit wordt nu vorm gegeven in het ‘Ouderencontact’ in Angerlo en de ‘Donderdagmorgengroep’ in Doesburg en in het bezoekwerk aan ouderen door de bezoek(st)ers.


‘Wielbergenpastoraat’
Gemeenteleden met een verstandelijke beperking bezoeken de kerkdiensten en krijgen aangepast catechese. Tevens is er 1x per jaar een speciale dienst op het terrein van ‘Wielbergen’.
 
Organisatie:

De Werkgroep Pastoraat bestaat uit:

- Predikant(en).
  Zij verzorgen in het bijzonder het crisispastoraat en het bijzondere of gespecialiseerde pastoraat.  
  Tevens ondersteuner en toeruster van alle anderen in de Werkgroep Pastoraat. De predikant(en)
  ma(a)kt (en) tevens beleid.
- Pastorale ouderlingen.
  Zij maken deel uit van de kerkenraad, (bestuurlijke taak), maken beleid en organiseren en
  onderhouden het bezoekwerk en andere pastorale activiteiten.
  De ouderling met een bijzondere opdracht verzorgt het pastoraat op ‘Wielbergen’.
- Medewerkers van de Werkgroep Pastoraat (geen bezoekmedewerkers)
  Zij maken beleid, bedenken en organiseren pastorale activiteiten.
  Zij hebben geen kerkenraadverantwoordelijkheid.
- Coördinator ouderenbezoekwerk.
  Coördineert het bezoekwerk aan gemeenteleden ouder dan 75 jaar.
  De coördinator heeft geen kerkenraadverantwoordelijkheid.
- Medewerker van de Jeugdraad.
  Zorgt voor de contacten met het jongerenwerk.

Het moge duidelijk zijn dat een ieder verantwoordelijkheid draagt voor de uitvoering van het pastorale werk.
 

 


Schematisch:

Werkgroep Pastoraat

Predikant(en)
Pastorale ouderlingen
Ouderling met bijzondere opdracht voor het ‘Wielbergenpastoraat’
Werkgroepleden
Coördinator ouderenbezoekwerk
Jeugdpastoraat


De werkgroep Pastoraat werkt zelfstandig,
maar valt onder de verantwoordelijkheid van de Kerkenraad.

Kerkenraad

Moderamen
 
werkgroepen                                              Overige medewerkers

Werkgroep Pastoraat

- Predikant (en)

- Pastorale Ouderlingen
- Ouderling met bijzondere opdracht 
  voor het ‘Wielbergenpastoraat’
- Coördinator ouderenbezoek
- Werkgroepleden
- Jeugdpastoraat
                                                                                          - Ouderenbezoek(st)ers
                                                                                          - Nieuw ingekomenen bezoek(st)ters

De gemeente is opgedeeld in 6 wijken:
• Angerlo
• Binnenstad
• de Ooi
• Molenveld
• Beinum
• Buitengebied

 Naar boven

Bestaande activiteiten:

Doorlopende bestaande activiteiten zijn:


Angerlo:

- Het ouderencontact

Dit loopt erg goed en wordt goed bezocht. Vooral door
gemeenteleden uit Angerlo.
Het ouderencontact is bedoeld voor mensen van 55 jaar en ouder. Voor elke bijeenkomst wordt een spreker uitgenodigd. De onderwerpen zijn veelzijdig: van een middag over de bijenteelt tot en met onderwerpen die met kerk en geloven te maken hebben. De kerstmiddag en de Witte Donderdag wordt door de organisatoren zelf verzorgd.

Doesburg:

- Stiltecentrum

Het Stiltecentrum is een plek voor rust, meditatie, bezinning en/of gebed. Stilte kan een ruimte geven voor nieuwe energie of om vragen helder te krijgen. Een plek waar je tot jezelf kunt komen. Een plek om even op adem te komen. Het voorziet en is belangrijk voor de burgers van Doesburg, maar ook voor de vele toeristen die de stad bezoeken.

-
Donderdagmorgengroep

Deze groep wordt door de predikant begeleid en bespreekt allerlei onderwerpen die met geloof in relatie tot samenleving, kerk en het eigen leven te maken hebben. Enkele onderwerpen waren: ‘als de kinderen niet meer naar de kerk gaan’, veranderingen in de kerkdienst, de Bijbel, geloofsontwikkeling, enz. De groep wordt vnl. door oudere gemeenteleden bezocht, maar is in principe. voor iedereen.

-
Gedenkbord voor overleden gemeenteleden

Dit is nu in voorbereiding. Volgend jaar wordt aan een gedenkbord voor Angerlo gewerkt.

-
Doopbord

Op dit bord zijn de doopdruppels met de namen van de gedoopte kinderen bevestigd. De doopdruppels worden aan de ouders en kinderen gegeven als de kinderen 4 jaar zijn geworden en naar de kindervieringen gaan.

-
Koffiedrinken op woensdagmorgen

Elke 3e woensdagmorgen kunnen mensen koffiedrinken in het Maartenshuis. Deze activiteit wordt door 13-16 mensen bezocht. Wellicht wordt dit in het najaar van 2011 uitgebreid naar 2x per maand.

Gezamenlijk:

- Buurtsamenkomsten. 1x per jaar of 1x per half jaar.

- Pastoraal getinte groepen (veelal projectmatig):
Bijvoorbeeld de groep die de avond met Marinus v.d. Berg voorbereidde (z.g. rouwgroep) komt nog steeds bij elkaar.

-
Ouderen bezoekwerk. Mensen boven de 75 jaar krijgen bezoek van bezoekwerkers. Periodiek wordt aan alle gemeenteleden van 75 jaar en ouder gevraagd of zij prijs stellen op bezoek vanuit de kerk. Ook als zij de vorige keer aangaven dat zij er geen prijs op stelden. Soms veranderen de omstandigheden.


-
Bezoekersoverleg: 3x per jaar komen de bezoek(st)ers bij elkaar rondom een thema. Tevens worden hier vragen van de bezoekers met elkaar besproken.


Andere activiteiten:
- Kaarten die gemeenteleden aan anderen kunnen geven bij kerkelijke hoogtijdagen.


Te ontwikkelen activiteiten:

Gezamenlijk:

- Periodiek ontmoetingen organiseren


1. Kerkcafé
: Doel is verbondenheid, contact met anderen bevorderen. Wellicht zijn randkerkelijken makkelijker te bereiken door het laagdrempelige karakter.


2. Deelkringen:
Doel is ontmoeting en bezinning, waarbij de inspiratie komt uit het christelijk geloof en de Bijbel en mensen hun inspiratie willen delen met anderen. Voorbeelden kunnen zijn: vriendendeelkring, ouderencontact (bestaat al), deelkring voor geloofsopvoeding, deelkring voor ouders van pubers, deelkring ‘omgaan met verlies’, enz.


3. Samenwerking met de Werkgroep Ontmoeting en Bezinning:
Dit kan door de bestaande avonden een z.g. pastorale rand te geven door bijvoorbeeld vooraf ruim gelegenheid te geven voor koffiedrinken en na het programma tijd nemen voor ontmoeting (bijv. half uur).

Bij avonden met thema’s en/of sprekers waarbij een grotere opkomst te verwachten valt kan op voorhand een aantal vervolgavonden aangeboden worden.

4. Verbetering overleg met jeugdpastoraat en ‘Wielbergenpastoraat’
. Dit wordt al gerealiseerd door de deelname van de vertegenwoordigers van deze ‘groepen’ in de Werkgroep Pastoraat.


- Gastvrijheid in en rond de kerkgebouwen

1. Bij grote evenementen,
zoals Doesburg Binnenste Buiten, Braderie in Doesburg en Angerlo, 4-5 mei, Kerstmarkt, enz. Het Stiltecentrum is dan geopend en er is koffie/thee/limonade.


2. Gastvrouw/Gastheer:
In Angerlo heet de koster de kerkgangers welkom bij het binnengaan van het gebouw. In Doesburg zijn dit de diakenen, maar zij delen tegelijkertijd de liturgieën uit. Gasten moeten zelf hun weg zien te vinden. Daarom zijn gastvrouwen/-heren nodig, die de gasten wegwijs maakt over de gang van zaken.


3. Elke week koffiedrinken na de dienst in Doesburg:
Het is de wens van de gemeenteleden om elkaar meer te ontmoeten na de wekelijkse kerkdienst. Hiervoor dient de huidige koffieploeg uitgebreid te worden.


4. Openstelling kerkgebouwen:
De kerkgebouwen (ook in Angerlo) zullen vaker opengesteld moeten worden. e.e.a. is in voorbereiding d.m.v. onderzoek. In Doesburg hangt e.e.a. samen met de toekomstige inrichting van het gebouw.
Aanvullende activiteiten:

1. Logo ontwikkelen: 1 logo voor alle werkgroepen – elke werkgroep een eigen kleur.


2. Werkplan maken:
- taakverdeling
- tijdschema (wanneer wordt een activiteit uitgevoerd)
- zo nodig een stappenplan maken

3. Communicatie verbeteren: -geschreven (b.v. ‘Gemeentebrief, kranten, enz.)
- digitaal (website)

Bijlage 1

Wat is pastoraat?
Een korte geschiedenis:
Vroeger bestond pastorale zorg vooral uit zgn. ‘opzicht’- vorming en verkondiging. In de loop van de tijd is dat verschoven naar ‘omzien naar mensen’ – openheid en belangstelling voor wat de mensen bezighoudt.
De persoonlijke ervaringen staan nu meer centraal, omdat de contacten minder formeel zijn geworden.
Luisteren en meegaan met de mensen staat nu meer centraal, zodat sprake kan zijn van echte gemeenschap.

Pastoraat werkt twee kanten op: het is onderdeel van de geloofsgemeenschap (het komt voort uit de geloofsgemeenschap) en het wil ook een bijdrage leveren aan de opbouw van de geloofsgemeenschap (het leidt tot het versterken van de geloofsgemeenschap). Hiervoor gebruikt men de term: gemeenteopbouw.

Wat is gemeenteopbouw?
‘Gemeenteopbouw is het in de Geest van Jezus Christus doelgericht en mensgericht handelen ten dienste van het samenkomen, gestalte krijgen en gezonden worden van zijn gemeente van broeders en zusters’, (Bernhard Luttikhuis in ‘Bouwvakkers en boeren – een bijdrage in het gesprek over de opbouw van de gemeente’. 2002, blz. 50).

Zo omvat het al het werk binnen de kerk: diaconaat, eredienst, gesprekken, kerkenraad.
Onderdeel van de gemeenteopbouw is de gemeentevorming. Gemeentevorming is een voorwaarde voor het geheel van de gemeenteopbouw.

De bijzondere taak van de (pastorale) ouderlingen en de (pastorale medewerkers) ligt dan in het bevorderen van de gemeenschap binnen de kerk. Individueel pastoraat is hiervan een onderdeel – maar zoveel mogelijk in de samenhang van de gemeenschapsvorming.
(Uit: pastoraat ten dienste van gemeenschapsvorming, beleidsnotitie opgesteld door de pastorale ouderlingen en predikanten van de Protestantse Gemeente te Angerlo/Doesburg.)

Het pastoraat vindt zijn oorsprong in de bijbel. Bekend is het beeld van de goede herder (o.a. Mattheüs 9: 35-38, waar Jezus zich ontfermt over de ‘kudde zonder herder’. In onze tijd zijn er talloze jongeren en ouderen, zieken en ‘gezonden’, enz. die op zichzelf zijn teruggeworpen en zich verlaten voelen van mensen en van God.
Een andere inspiratiebron is 1Kor. 12. Hierin wordt de gemeente omschreven als een lichaam waarvan de verschillende delen zijn aangewezen op elkaar. De gemeente wordt het lichaam van Christus genoemd. Iedereen heeft zijn plaats en zijn gaven die hij kan gebruiken voor de ander. De onderlinge verhouding is er een van wederkerigheid en gelijkwaardigheid. Ieder lid geeft én ontvangt. Hierin komt het omzien naar elkaar tot uiting.
De bijbel vertelt van elkaar troosten, bemoedigen, maar ook vermanen, ondersteunen en wegwijs maken. Dit blijft niet beperkt tot de eigen kring.

Bijlage 2

Indeling van de gemeente:

De gemeente kan omschreven worden als een kern met daaromheen een aantal schillen.

De kern bestaat uit het actieve deel van de gemeente – mensen die actief naar de diensten gaan, die ‘avonden’ bezoeken of leiden en/of allerlei taken in de gemeente uitvoeren. Dat wil niet zeggen dat de mensen die zich in de kern bewegen ‘beter’ zijn dan de mensen in de schillen eromheen.
Daaromheen is een schil van gemeenteleden die trouw de erediensten bezoeken, maar om een of andere reden niet bijzonder actief zijn. Zij beleven wel zingeving in de dienst. Sommigen zijn actief buiten de gemeente. Anderen zijn niet actief omdat zij al genoeg hebben aan hun werk, gezin, enz.
Dan is er de schil van de incidentele bezoekers. Zij zijn bekend met de gebruiken van de dienst. Maar zij hebben/willen ten diepste geen echte binding met de gemeente. Actief zijn staat hen tegen; om welke reden dan ook.
De buitenste schil bestaat uit mensen die wel zijn ingeschreven maar op geen enkele wijze deelnemen aan de gemeente. Het ingeschreven staan is vooral familiegebruik of om bij ingrijpende levensgebeurtenissen op de kerk te kunnen terugvallen.
Door de schillen heen bevinden zich mensen die wel willen, maar niet kunnen. In hun hart behoren ze tot de actieve kern, maar door fysieke of psychische oorzaken kunnen ze niet meer meedoen.
De gemeente kan geografisch worden ingedeeld: wijk, gemeente, plaats, regio. Steeds vaker zien we echter een sociale indeling met doelgroepen als: jongeren, ouderen, zieken, ouders van (jonge) kinderen, alleengaanden, de z.g. tussengeneratie. Dit geeft gelegenheid tot meer pastoraat buiten de territoriale grenzen; dus meer openheid.

Bijlage 3

Werkgroep Pastoraat Begroting 2012

Stiltehoek:
- visitekaartjes                                                                                            € 60,00
- overdenkingenkaartjes (cartridges, papier)                                                  € 50,00

Gedachtenisbord:
- aanschaf gedachtenisplaatjes Martinikerk                           15 x 25,00 =      € 375,00 - schijfjes Galluskerk                                                             10 x 25,00 =      € 250,00
Onvoorziene kosten                                                                                     € 150,00

Totaal                                                                                                        € 885,00

Werkplan 2011-2012

 

Activiteit
Start
Evaluatie
Kerkcafé
Medio oktober 2011
September 2012
Samenwerken met O & B
September 2011
Mei 2012
Samenwerking met jeugdpastoraat en Wielbergenpastoraat verbeteren
Juni 2011
Juni 2012
Stiltecentrum bereikbaar bijgrote evenementen Martinikerk
Doorlopend
Mei 2012
Visitekaartjes voor stiltehoek
Oktober 2011
April 2012
Tekstkaartjes voor stiltehoek
November 2011
April 2012
Gastvrouw/heer Martinikerk
Januari 2012
September 2012
Wekelijks koffiedrinken na eredienst Martinikerk
Januari 2012
Januari 2013
Openstelling kerkgebouwen



1. Afhankelijk van inrichting Martinikerk
2. Mogelijkheden voor Angerlo zijn onderzocht
1. Afhankelijk van de inrichting
van de Martinikerk
2. September 2011: niet mogelijk i.v.m. bezetting; alleen mogelijk
i.c.m. tentoonstellingen
Logo ontwikkelen voor alle werkgroepen i.c.m. kaars
September in kerkenraad inbrengen
Afhankelijk van besluit kerkenraad
Communicatie verbeteren
Doorlopend
Mei 2012

 

De werkgroep

die dit beleidsplan heeft opgesteld,
bestond uit de volgende gemeenteleden:


- Gees Wikkerink,
- André Bikker (jeugdpastoraat)
- Tineke Lorenz
- Ans v.d. Heiden
- Flora v. Kesteren
- Jannie Boesveld (ouderling met een bijzondere opdracht)
- Wanda de Groot (coördinator ouderen bezoekwerk)
- Sandra Snieder – Jurg (ouderling – technisch voorzitter)
- Diana Immerzeel (ouderling - voorzitter)
- Henk de Bruijn (predikant)
Naar boven